Her ilimizin kendine has deyimleri şivesi vardir.Bende biraz bilirim Adana deyimlerini.Ama daha cok bilmekte isterim.Böyle bir baslik acmamin sebebide hem biraz daha ögrenmek hemde arkadaslarin bilmeyenlerin merakini gidermesini saglamak
çimmek : yikanmak
kındırmak: aralamak
küncü : susam
zibil :cöp
mintan : gömlek
gıllik : kücük,minik
kele,galan,taman :cümlelerin sonuna gelir, nereye koyarsan koy her yere uyar
cülük: civciv
helke : kova
cıncık : cam
dinelmek: ayakta durmak
adanalıyık: adanalıyım
geldik : geldim
Adanalıyık; bici yer, şalgam içerik.
geçek : geçelim
dönek : dönelim
binek : binelim vs
dam : çatı
zibillik = çöplük
zibil gibi = çok, gereğinden fazla miktarda
hayma = damlarda asma dallarının toplandığı çardak
mintan = gömlek
araya gitmek = ziyan olmak (cümle içinde kullanalım: "yemek bozulmuştu, döktüm. bir tencere yemek araya gitti")
davşan = tavşan
gıran = yaramaz çocuk (cümle içinde kullanalım: "mahallenin gıranları iki dakika susmadılar ki uyuyayım biraz!")
allöş = bir şaşırma nidası (cümle içinde kullanalım: "allööööş! kuşlara bak amma çok...")
çul = kilim, yer yaygısı
peşkir = havlu
galan = bundan sonra (cümle içinde kullanalım: galan, onun gelmesini beklemeyip, erkenden gideceğim)
galle: kasa, içine para konan çekmece
zıypmak: kaymak (abooov! çocuğun ayaaa zıyptı, düştü!. vay anam vay!..)
yuka: sığ, yüksek ya da derin olmayan
comca = kepce
avel=aptal
böğü=zehirli örümcek
bayaktan=az önce
bider=tohum
banadura=domates
cılk=çürük
cere=kulplu testi
cibiliyet=geçmiş
cıncık=cam
cülük=civciv
çimmek=yüzmek
dulda=sığınak,kuytu yer
döş=göğüs
enik=köpek yavrusu
eşgi=ekşi
esvap=çamaşır
essah=sahi
valla adanalı olupta bu kelimelirin hiçbirini kullanmıyorum ben diye söyleyene yalaaaaaannnnn derimmm
bende en azından bu cümlelerden yüzde ellisini kullanıyorum bi adanalı olarakk
türkiyemin diğer illerindeki arkadaşlarımda en dikkat çeken cümle BAKALE olmuştur
ben bu kelimeyi kullandığımda çok gülerler be yaw
yırak: ırak (uzak)
zöhür: sahur
kayfaltı: kahvaltı
zebze: sebze
BAKALE: BAKSANA
VIRRIK: ÇOK HAREKETLİ/ŞIMARIK/GEVEZE
HOŞŞİKÇİ: YALAKA/ortamdakileri kızdıran
NAHLET: NALET
zambak gibi: çok güzel kokan/olan.
(("SERSERİ" kelimesi bazen ' saçma konuşan' anlamındadır. 1 şey söylediğinizde saçma bulunup örn; serseri misin? serseri mi ne? denmesi gibi.----- çok az kullanılır---))
yağınnan: yağıyla
duz: tuz (avrat duz deyince içim cız eder)
gadeyif: kadayıf
NOT: genelde (özellikle ben) 'k' harfini 'g' olarak söylenir.
gız: kız
değel: değil
herif: eş,koca
heç: hiç
hüs: sus
NOT: bazı kelimelerin sonuna -leyin,-dır,-tır.. gibi ekler getiririz. örn;
sabahtır: sabah oldu
sabahleyin: sabah olunca....
-
alışmışık,alışgınız : alışmışız, alışkınız(Adanalıyık: Adanalıyım gibi..)
biliyok: biliyoruz.
fukara,fıkare: fakir.
dene: tane
avrat: kadın
hoşgelmişin : hoşgeldin
zornan: zorla
halel: helal
emmi: amca
zaar : heralde, galiba......
sorduğun sorunun cevabını %100 bilemem ama bence artık konuşmuyordur. sonuçta çoğunlukla ist. da ve ist.lular kibar konuşurlar.. bizim mahalleden 1 aile ist.a taşındı kadının 4 oğlu vardı hepsi küfürlü ve kaba konuşuyordu ama bu sene akrabalarının yanına gelmişlerdi ve acayip derece kibar konuşuyorlardı çok şaşırdım..